Arsenal đăng quang Premier League sau 22 năm chờ đợi: Xứng đáng chứ không phải vĩ đại

Hai mươi hai năm. Con số đủ dài để một đứa trẻ sinh ra lớn lên thành người trưởng thành, đủ dài để biến một chức VĐQG thành thứ gì đó nằm giữa ảo giác và truyền thuyết gia đình. Và rồi Manchester City gục ngã trên sân Bournemouth, cánh cửa khép lại, Arsenal chính thức trở thành nhà vô địch nước Anh lần đầu tiên kể từ mùa giải 2004. CĐV Pháo thủ lập tức đổ ra đường, đốt pháo sáng, hát đi hát lại những bài ca đã im lặng quá lâu.

Arsenal bước vào vòng cuối với năm điểm nhiều hơn City sau chiến thắng 1-0 trước Burnley — trận giữ sạch lưới thứ tư liên tiếp, pha đánh đầu của Kai Havertz nâng tổng điểm lên 82 sau 37 trận. City trong tay một trận chưa đá, cần thắng để nuôi hy vọng. Họ đã không làm được. Chức vô địch thuộc về Arsenal, không phải bàn cãi.

Điều khiến mùa giải này khác biệt là phong cách. Arsenal không lên ngôi bằng những màn tấn công mãn nhãn theo cách truyền thống. Họ chọn con đường của cấu trúc, của các tình huống cố định, của khả năng phòng ngự chặt chẽ và áp lực sân bãi liên tục. Thống kê chính thức từ Premier League trước vòng cuối cho thấy Arsenal ghi 69 bàn thắng với 62,81 kỳ vọng bàn thắng (xG) — con số gợi lên sự hiệu quả hơn là mối đe dọa áp đảo. Sáu bàn thắng từ hiệu suất thực tế vượt xG cho thấy các học trò của Mikel Arteta biết cách biến những cơ hội hạn chế thành kết quả.

Nếu nhìn sâu vào các chỉ số, bức tranh rõ ràng hơn nhiều so với những lời chế giễu. Arsenal tạo ra 1,69 xG mỗi trận và chỉ cho đối thủ 0,94 xG mỗi trận trên toàn mùa giải, tỷ lệ giữ sạch lưới vượt ngưỡng 50 phần trăm. Đó không phải là hồ sơ thống kê của một đội bóng tình cờ ngã vào lịch sử. Nó cho thấy một tập thể chủ động tạo nền tảng cho chính mình, đồng thời tước bỏ nó khỏi mọi đối thủ. Bốn trận giữ sạch lưới liên tiếp ở giai đoạn quyết định không phải ngẫu nhiên — đó là hệ quả của một triết lý được rèn giũa suốt cả năm.

Có những lúc Arsenal trông như thể đang cố mở ổ khóa bằng một chiếc bút chì. Họ có thể chơi thận trọng đến mức ám ảnh, các khoảng không tấn công đôi khi quá gò ép theo kịch bản. Việc phụ thuộc vào phạt góc và cố định mời gọi những lời chê cười, cứ như đó là một lỗ hổng rather là một phần của bóng đá. Nhưng bàn từ phạt góc vẫn tính. Phòng ngự tốt vẫn tính. Không thủng lưới vẫn tính — và thực ra, nó thường tính rất nhiều khi mục đích của môn thể thao này đơn giản là ghi nhiều hơn đối phương.

So với các nhà vô địch Premier League trước đây, Arsenal năm nay rõ ràng không thuộc nhóm những Manchester City trăm điểm, Liverpool 99 điểm, bộ Bất Khả Xâm Phạm chính của Arsenal, hay Chelsea của Jose Mourinho năm nào. Không ai nghiêm túc lại giả vờ ngược lại. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ là tệ nhất. Manchester United mùa 1996-97 lên ngôi với 75 điểm — con số thấp nhất lịch sử Premier League. Leicester City 2015-16 kết thúc với 81 điểm. Manchester United có 80 điểm ở mùa 2010-11. Arsenal đã có 82 điểm sau 37 trận, và còn một trận chưa đá.

Premier League từng có những nhà vô địch mang tính quá độ. United 1996-97 không phải là phiên bản hay nhất của họ. United 2010-11 là một lai tạp kỳ lạ cũ-mới. Leicester 2015-16 là một phép màu, nhưng luận điểm về sự vĩ đại của họ dựa nhiều vào bối cảnh hơn là thống trị. Arsenal cũng được hưởng lợi từ bối cảnh — City không phải là phiên bản áp đảo như những năm gần đây, Liverpool gần như chẳng bao giờ vận hành ở mùa bảo vệ ngai vàng, các đội khác đều có vấn đề riêng. Nhưng nhà vô địch không được chọn đối thủ. Họ phải đánh bại những gì có trước mặt. Arsenal đã làm vậy.

Chiếc ngai của Arsenal được xây trên sự đáng tin cậy — thứ hàng hiếm nhất trong bóng đá hiện đại. Họ thiếu sự lấp lánh của các nhà vô địch vĩ đại, nhưng có cốt lõi của những nhà vô địch chính đáng. Mô tả công bằng nhất có lẽ là thứ ít kích thích nhất: Arsenal là nhà vô địch xứng đáng, chứ không phải nhà vô địch mang tính lịch sử. Điều đó có thể hơi xót trong làn giấy confetti. Nhưng nó không nên làm hỏng cuộc diễu hành.

Sau 22 năm, Arsenal không vô địch theo phong cách họ mơ ước. Họ vô địch theo hình ảnh của Mikel Arteta: được kiểm soát, nghiến răng, đôi khi phát điên, hơi lập dị, nghiêm khắc không ngừng và, rốt cuộc, là đủ tốt. Tệ nhất mọi thời đại? Không. Chỉ là kiểu nhà vô địch chưa tìm ra cách tắt tiếng tất cả những ồn ào bên ngoài mà thôi.